Rozwój osobisty człowieka – odc. 2

7 grudnia 2008 at 19:06 Dodaj komentarz

Na każdym nowym poziomie rozwoju zaczynasz widzieć to, w czym byłeś zanurzony na poziomie poprzednim. Na pierwszych kilku poziomach rozwoju osobistego to zewnętrzne uwarunkowania popychają cię do przechodzenia na poziomy kolejne, do rozwijania nowych umiejętności i perspektyw. Z kolei na poziomach wyższych to ty, na skutek własnej decyzji możesz przesuwać się na kolejny poziom przyjmując perspektywę świadka-obserwującego, stając jak gdyby obok siebie  i przyglądając się sobie z ciekawością.  Nie można być równocześnie świadkiem danego aspektu i być zanurzonym w aspekcie, który się obserwuje. Obserwowanie stwarza świadomość tego w czym było się zanurzonym.

Nazwijmy to w czym jesteś zanurzony podmiotem (to, czym jesteś), a to czego stałeś się świadomym (na skutek nowej perspektywy) – przedmiotem (to, co teraz masz). Dzieci na określonym poziomie swojego rozwoju są całkowicie zanurzone w swoich uczuciach – one swoimi uczuciami i w bardzo niewielkim stopniu, jeśli w ogóle, są w stanie te uczucia kontrolować. Na poźniejszym etapie rozwoju uczucia przesuwają się z podmiotu do przedmiotu – dziecko teraz posiada uczucia (i posiada też wiekszą nad nimi kontrolę). Po dokonaniu się tego przesunięcia, dziecko jest świadome swoich uczuć w sposób…

…który nie był możliwy w czasie, kiedy było w tych uczuciach zanurzone. 

Rozwój zatem jest w swej istocie nieustannym przesuwaniem tego kim i czym jesteś z poziomu podmiotu (tego, czym jesteś) na poziom przedmiotu (tego, czego jesteś świadom i wobec tego, co posiadasz).

Niemowlę jest zanurzone w swoich ruchach ciała i wrażeniach dotykowych. Niemowlę jest swym ciałem i wrażeniami dotykowymi. Na tym etapie wszystko jest podmiotem, nic nie jest przedmiotem. Otoczenie jest po prostu przedłużeniem niemowlęcia i nie potrafi ono dokonać rozróżnienia pomiędzy sobą i światem.

Na pewnym etapie dziecko zaczyna rozróżniać siebie od innych. Po dokonaniu się tego przesunięcia nie jest już zanurzone w swoim ciele, w swoich wrażeniach dotykowych. Dziecko zaczyna być świadome ich posiadania. Równocześnie jednak jest zanurzone w czymś nowym – impulsach i percepcjach, nowym podmiocie.

W kolejnym kroku, w wieku ok. 5-7 lat, ma miejsce kolejne przesunięcie. Impulsy i wrażenia zaczynają być tym, co dziecko posiada. Podmiot staje się przedmiotem. Równocześnie pojawia się nowy aspekt podmiotu – potrzeby, zainteresowania i życzenia. „Ja” posiada teraz wrażenia, impulsy (wraz z wrażeniami dotykowymi z pierwszego etapu) i „Ja” równocześnie…

…jest potrzebami, zainteresowaniami i życzeniami.

W okolicy lat 12 potrzeby, zainteresowania i życzenia stają się przedmiotem podczas gdy aspekt podmiotu pojawia się w relacjach interpersonalnych i rolach grupowych.  Na tym etapie zaznacza się koniec rozwoju egocentrycznego i zaczyna się okres rozwoju grupowego.  Dziecko jest teraz zanurzone w swoich rolach w ramach grupy, we wzajemnych relacjach jednen-na-jeden, w relacjach koleżeńskich (tych, które wyrażają się jako wspólnie przeżywane uczucia i doświadczenia).  Na tym etapie dziecko uczy się jak spełniać role w grupe i działać nie tylko z korzyścią dla siebie…

…ale również dla całej grupy.

Na piątym etapie role grupowe znów przesuwają się do aspektu przedmiotu, a na pierwszy plan wybija się idywidualna i osobista tożsamość – niezależna od grupy. To początek prawdziwej tożsamości, prawdziwej oddzielnej osoby.

Na etapie szóstym osoba nie jest już zanurzona w indywidualnej tożsamości. Pojawia się aspekt, który psychologowie rozwojowi nazywają inter-individuality, nieustannie wrastające poczucie całości nas wszystkich, świadomość łączności z wszystkimi innymi. Tu zaznacza się koniec rozwoju etnicznego i zaczyna się okres spojrzenia na świat jako całość. Przenosząc swoją indywidulaną tożsmość na poziom przedmiotu,  dana osoba nie jest już swoją rolą w pracy, swoją karierą, swoimi obowiązkami. Ona je posiada

ale nie są one już tym, kim ona jest.

Istenieją kolejne poziomy rozwoju, określane mianem duchowego przebudzenia. Jak możesz łatwo przypuszczać, każdy z nich charakteryzuje się kolejnym przeniesieniem odpowiedniego aspektu z poziomu podmiotu do poziomu przedmiotu. Zwróć uwagę, że na każdym etapie coraz większy obszar tego czym i kim jesteś staje się przedmiotem. Za każdym razem, kiedy to się dzieje zyskujesz…

…poszerzoną świadomość, większą kontrolę, szerszą perspektywę.

Przedstawiłem możliwie najkrótszy opis każdego z poziomów rozwoju, chodziło mi bowiem bardziej o zarysowanie całego procesu, aniżeli dokładny opis każdego z poziomów.

Na każdym z nich zachodzi o wiele więcej zmian, niż te wspomniane powyżej. Pojawiają się nowe możliwości poznawcze, nowe umiejętności rozstrzygania dylematów moralnych i etycznych, nowe możliwości doświadczania siebie i innych, nowe umiejętności rozwiązywania problemów, jak również wszelkie nowe perspektywy w każdym innym obszarze ludzkiego zycia.

Teraz jednakże jesteś w czymś zanurzony.

Przeskok na wyższy poziom jest możliwy wtedy, kiedy zaczniesz wychodzić poza to, czym teraz jesteś i sukcesywnie przyjmować rolę obserwatora. Ta rola polega na przyglądaniu się sobie z ciekawością, bez jakichkolwiek jednakże ocen i zamiarów. Jeśli np. jesteś zanurzony w swoich emocjach, prawdopodobnie masz kłopoty na polu emocjonalnym i stanowi ono jeden wielki roller-coaster, od jednego dramatu do drugiego. Dzieje się tak, ponieważ jesteś emocjami, steruje tobą auto-pilot.

Jeśli jednakże zdobędziesz się na to, żeby mentalnie stanąć obok siebie i przyjrzeć się sobie z perspektywy obserwatora – twoje emocje przesuną się z poziomu podmiotu do poziomu przedmiotu. W momencie, kiedy to się stanie…

…emocje przestają być problemem.

Twoim zadaniem zatem, bez względu na to jakie rodzaje praktyk rozwoju osobistego stosujesz, jest nieustanne zadawanie sobie pytania: „W czym jestem teraz zanurzony?”. Nawet jeśli znalezienie odpowiedzi na to pytanie będzie trudne (z definicji to, w czym jesteś zanurzony trudno jest zauważyć) zawsze możesz siebie obserwować. Jeśli kontynuujesz bezstronne przyglądanie się, jeśli zwracasz na to uwagę, prędzej czy poźniej staniesz się tego świadomy. Obserwuj więc swoje ciało, swoje emocje, swoje myśli, swoje wyobrażenie na temat siebie, swoje przekonania na temat tego, co jest ważne w życiu, co jest możliwe,  co jest niezbędne. Im więcej obserwujesz, tym większa staje się twoja umiejętność patrzenia na świat…

…z szerszej i bardziej wspierąjacej perspektywy.

Jak powiedział Fritz Perls, twórca terapii Gestalt, „Świadomość i wgląd są transformujące”.

Bill Harris
Twórca i właściciel Centerpointe Research Institute
Wszelkie prawa zastrzeżone

 

 

Zobacz także:

Rozwój osobisty człowieka – odc. 1 

Po co nam WARTOŚCI w życiu? 

A co, jeśli nie możesz nic zrobić, żeby się zmienić

 

Advertisements

Entry filed under: rozwój duchowy, rozwój osobisty. Tags: , , , , , , , .

Jak być szczęśliwym? – odc. 1 Ciekawostki – mistrzowie podglądania natury

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Subscribe to the comments via RSS Feed


Archiwum

Tańcząc z Życiem - blog Ryszarda Skarbka w katalogu Gwiazdor
Katalog stron na MCportal.pl
Rozwój Osobisty

Blog Stats

  • 668,041 hits

%d blogerów lubi to: