Asertywność – wyższa szkoła jazdy – odc. 1

5 lipca 2008 at 10:14 Dodaj komentarz

Tematy asertywnosci i wystapien publicznych sa dwoma najczesciej wymienianymi obaszarami, w ktorych ludzie chcieliby osiagnac poprawe w zyciu zawodowym. Dzisiejszy post poswiece wiec asertywnosci, ale w nieco innym ujeciu.

Mozna znalezc wiele opracowan nt. tego czym jest asertywnosc i jak ja rozwijac. Budujac na tej podstawie chcialbym dzis opowiedziec o glebszych psychologiczych podstawach prowadzenia dialogow w roznych rolach zyciowych.

Dorosly, Rodzic i Dziecko to 3 stany naszego Ja, ktorymi poslugujemy sie w kontaktach z innymi ludzmi. Wydaje sie logiczne, ze do pracy „zabierasz” ze soba wlasnie Doroslego. Niestety, znacznie czesciej jestes w firmie Rodzicem lub Dzieckiem. Tworca analizy transakcyjnej, Eric Berne, uwaza, ze kazdy kontakt miedzy ludzmi to tzw. transakcja: akcja i rekacja, bodziec i odpowiedz na niego. Transkacje przebieaja miedzy stanami naszego Ja. Podczas transakcji do glosu moga dojsc wszystkie 3 naraz albo kolejno poszczegolne role. Podczas jednej rozmowy moze spotkac sie – i probowac „dogadac” – az 6 osob!

Zatem jesli chcesz, aby twoj przekaz trafil do sluchacza, musisz zdecydowac z ktorego swojego poziomu i do jakiego stanu sluchacza sie zwrocisz.

Transakcje miedzy ludzmi mozna podzielic na rownolegle i skrzyzowane. Z rownoleglymi mamy do czynienia wtedy, kiedy odpowiedz na bodziec pochodzi z tego stanu Ja rozmowcy, do ktorego go skierowalismy.

Przyklad: ty jako Rodzic przemawiasz do Dziecka rozmowcy, on odpowiada jako Dziecko twojemu Rodzicowi. Najlepiej jest spotkac sie na tym samym poziomie: Dorosly-Dorosly, Rodzic-Rodzic, Dziecko-Dziecko. Wtedy kontakt daje najwiecej satysfakcji, jest najbardziej owocny. Takie transakcje daja poczucie bezpieczenstwa, poteguja indentyfikacje z grupa i ulatwiaja wspolprace.

 

Nieoczekiwana zmian rol

Moze sie jednak zdarzyc, ze przemawaisz do rozmowcy z poziomu Doroslego do Doroslego, a on odpowiada ci z poziomu Rodzica lub Dziecka (to chyba najczestsza konfiguracja). Np. jako Dorosly zwracasz uwage kolezance: „Na spotkanie przychodzi sie punktualnie”, a ona odpowiada na to z poziomu Rodzica: „Pouczanie mnie to nie Twoja rola.”

Taka wymiana moze zakonczyc sie klotnia, robieniem sobie wyrzutow lub rywalizacja potrzeb i emocji (tu rywalizuja Dzieci) albo opinii i wartosci (tu rywalizuja Rodzice). W efekcie transakcja zostanie zerwana. Moze byc kontynuowana tylko wtedy, kiedy stany Ja rozmowcow spotkaja sie na jednym poziomie lub w ukladzie rownoleglym.

Wszystkie te stany Ja bywaja troche jak nieproszeni goscie: pojawiaja sie i przejmuja kontrole nad naszym zachowaniem, a odbywa sie to poza nasza swiadmomoscia. Wiele codziennych zdarzen w firmie moze przypomniec zdarzenie z przeszlosci i wywolac automatyczna reakcje. Ten bagaz z przeszlosci moze sie ukatywnic w kazdej chwili .

Jak zatem rozpoznac w jakim stanie jestesmy?

Obserwuj siebie i innych. Analizuj, jaki wzorzec najczesciej pojawia sie w Twoim zachowaniu.
Ale patrz takze na ludzi. Dzialaja jak zwierciadlo w odpowiedzi na twoje zachowanie.

Jesli np. ktos sie przeciw tobie nieracjonalnie buntuje, jest wysoce prawdopodobne, ze dzialasz z pozycji Rodzica, a on odgrywa role Dziecka. Wyobraz sobie np., ze powierzono ci kierowanie projektem. Co myslisz? Jaka jest twoja pierwsza reakcja?

Gdy przychodzi ci do glowy: „O, super! Cos nowego, wreszcie nie bede sie nudzic” – reagujesz z poziomu Dziecka (podobnie zreszta, gdy myslisz: „Nie dam sobie rady”). Gdy mowisz: „Musze zobaczyc, co mnie czeka, poznac warunki, moze porozmawiac z kims, kto juz cos takiego zrobil” – uruchamia sie Dorosly. A Rodzic powie: „Jak sie nie zmobilizuje, to nic nie osiagne” :-).

W nastepnych odcinkach opowiemy sobie wiecej o poszczegolnych stanach, o ich najbardziej charakterystycznych reakcjach i o tym, jak radzic sobie w sytuacjach braku porozumienia.

 

Zoabcz także:

Asertywność – wyższa szkoła jazdy – odc. 2 

Asertywność – wyższa szkoła jazdy – odc. 3 

materiały pochodza z artykułu Agaty Domańskiej
w 3 numerze dwumiesięcznika "Sens"
Reklamy

Entry filed under: efektywność menadżera, praca, psychologia, rozwój osobisty, zarządzanie stresem. Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , .

Inteligencja Emocjonalna w Pracy Dzieci wiedzą lepiej – co to jest życiowy błąd?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Archiwum

Tańcząc z Życiem - blog Ryszarda Skarbka w katalogu Gwiazdor
Katalog stron na MCportal.pl
Rozwój Osobisty

Blog Stats

  • 678,387 hits

%d blogerów lubi to: