Ayurveda – odc. 2

Spróbuję zatem opisać filozofię Ayurvedy, choć muszę uczciwie przyznać, że jestem na początku swojej drogi, ale coś mi mówi, że będzie to droga intrygująca i pełna ciekawych odkryć. W niektórych miejscach będę się więc posiłkował wiedzą poznanych niedawno terapeutów ze Sri Lanki pracujących w krakowskim centrum Ayurvedy BodyTime.

Ayurveda to najstarszy na świecie system filozoficzny i medyczny, rozpowszechniony w Indiach, Nepalu i na Sri Lance. Wywarła decydujący wpływ na rozwój medycyny chińskiej i tybetańskiej. Ayurveda w dosłownym tłumaczeniu oznacza „wiedzę życia” (od słów w Sanskrycie: ‘ayus’ – życie i ‘veda’ – wiedza), ale ponieważ w tradycji tej “życie” oznacza również “zdrowie”, można Ayrvedę tłumaczyć jako “wiedzę o zdrowym życiu” lub wręcz „wiedzę o długowieczności”. Jej korzenie sięgają 5 tysięcy lat. Była i jest główną częścią indyjskiej tradycji medycznej. W tamtych rejonach świata studiuje się ją na uczelniach wyższych tak samo, jak u nas medycynę zachodnią.

Według Ayurvedy życie manifestuje się jako kombinacja ciała, umysłu i ducha. Brak harmonii między tymi elementami prowadzi do zaburzeń w organizmie i rozwoju chorób, zarówno fizycznych, jak i mentalnych. Tak więc w swoim podejściu filozofia ta koncentruje się głównie na zapobieganiu chorobom, a odbywa się to w bardzo ciekawy sposób utrzymywania odpowiedniej równowagi (znów to pojęcie równowagi na moim blogu). Kiedy jednakże dochodzi już do widocznej choroby, Ayurveda nie skupia się na leczeniu jej objawów, ale na usunięciu prawdziwych przyczyn. Nie odwołuje się też do poszczególnych organów, ale do całości ciała, umysłu i ducha.

Podstawą Ayurvedy jest założenie, że we wszystkim, co istnieje przejawia się energia (zobacz Co wspólnego z rozwojem osobistym ma teoria Einsteina), zwana w Sanskrycie praną (prańah).

Prana ma piecioraką naturę i przenika cały Wszechświat objawiając się w postaci pięciu żywiołów: przestrzeni (akaśa), powietrza (waju), ognia (agni), wody (apas) i ziemi (prithiwi). W człowieku prana manifestuje się w postaci tzw. dosz (dośa). Dosza jest w gruncie rzeczy pojęciem abstrakcyjnym, stanowi jednakże konkretną kombinację w/w pięciu żywiołów.

W związku z tym mamy w sumie 3 dosze:

Vata - która jest połączeniem przestrzeni i powietrza

Pita - która jest połączeniem ognia i wody

Kapha - która jest połączeniem wody i ziemi

Według Ayurvedy w chwili poczęcia powstaje pewien energetyczny kod (prakryti – matryca materii, podstawa materii) stanowiący niepowtarzalną konstytucję organizmu, objawiającą się w postaci specyficznej kombinacji trzech dosz. Wszelkie choroby wynikają z zachwiania równowagi w tej oryginalnej kombinacji energetycznej,  a więc powstają w wyniku nadmiaru bądź niedoboru poszczególnych dosz, co z kolei w fizycznym wymiarze powoduje brak właściwej czynności komórkowej w organizmie. Prakryti kieruje więc indywidualnymi reakcjami, zarówno umysłowymi jak i fizjologicznymi. Oznacza to również, że każdy typ konstytucjonalny wykazuje charakterystyczne dla siebie predyspozycje do określonych zaburzeń – takich jak choćby nadwaga, czy przewlekłe przeziębienia.

Według Ayurvedy u większości osób mamy do czynienia z dwoma doszami dominującymi, gdzie niemalże w równej mierze występują vata-pitta, pitta-kapha lub kapha-vata. Rzadziej spotyka się  przypadki z przeważającą energią tylko jednej doszy, a najtrudniej spotkać osoby z trzema zrównoważonymi doszami. I tu jedna ważna uwaga: stan równowagi w Ayurvedzie nie oznacza doprowadzenia do ustawienia wszystkich trzech dosz na tym samym poziomie. Oznacza on utrzymywanie takiej proporcji dosz, z jaką się urodziliśmy. I na tym polega całe piękno  odkrycia swojej  konstytucji organizmu i życia w taki sposób, aby tę proporcję wspierać.

W jaki sposób sprawdza się konstytucjonalny typ organizmu? O tym w  następnych odcinkach. W drodze są również opisy poszczególnych dosz, jesteśmy bowiem dopiero na samym początku opisu tego systemu.

Gdyby jednak ktoś nie mógł się doczekać, ciekawe opisy poszczególnych dosz można znaleźć np. tutaj:

Vata – http://ajurweda.wordpress.com/2009/03/15/102/

Pita - http://ajurweda.wordpress.com/2009/03/28/goraca-pita/ 

Kapha – http://ajurweda.wordpress.com/2010/01/07/kapha/

 

Zobacz także:

Ayurveda – odc. 3 – Dosza Vata

Ayurveda – odc. 4 – Dosza Pita

Ayurveda – odc. 5 – Dosza Kapha

Ayurveda w życiu i w Krakowie

Centrum Ayurvedy Kraków